Rzecznictwo i reprezentacja
Zrozumienie doświadczeń pochodzących z Europy migrantów w Szkocji
Zgodnie ze spisem ludności w Szkocji z 2022 r. około 4,31% mieszkańców Szkocji urodziło się w krajach członkowskich Unii Europejskiej (UE). Jeśli uwzględni się dzieci obywateli UE urodzone w Wielkiej Brytanii oraz osoby urodzone poza UE, które później uzyskały obywatelstwo jednego z państw UE, można przyjąć, że co najmniej 1 na 20 osób mieszkających w Szkocji należy do społeczności europejskich.
Dlaczego punkt widzenia migrantów pochodzących z Europy ma znaczenie
Społeczności europejskie stanowią ważną część społeczeństwa Szkocji. Wnoszą istotny wkład w gospodarkę, pracują w kluczowych sektorach, takich jak hotelarstwo i gastronomia, opieka zdrowotna, opieka społeczna, rolnictwo i budownictwo. Odgrywają one również istotną rolę w świadczeniu usług publicznych, jednocześnie korzystając z tych usług jako mieszkańcy i rodziny budujące swoją przyszłość w tym kraju. Nie należy jednak oceniać ich wartości wyłącznie na podstawie ich wkładu ekonomicznego; jako członkowie społeczeństwa zasługują na uznanie, akceptację i szacunek po prostu jako ludzie, którzy nazywają Szkocję swoim domem.
Społeczności UE są bardzo zróżnicowane – kształtują je różne kultury, języki, dzieje i historia migracji. Ich doświadczenia w Szkocji nie są jednakowe i zależą od takich czynników, jak pochodzenie etniczne, religia czy bariery systemowe.
Co więcej, poprzez naszą prace w ramach programu osiedleńczego UE (ang. EU Settlement Scheme (EUSS)), wspieramy również obywateli państw trzecich (ang. TCN), których pozwolenie na pobyt zależy od związków i relacji z obywatelami UE, EOG lub Szwajcarii. Ze względu na tę zależność, oni również kształtują doświadczenia migrantów z UE w Szkocji, napotykając wiele takich samych barier jak niestabilność imigracyjna i trudności w dostępie do przysługujących im praw, zmagając się jednocześnie z dodatkowymi wyzwaniami charakterystycznymi dla ich statusu imigracyjnego.
Społeczności UE są bardzo zróżnicowane – kształtują je różne kultury, języki, dzieje i historia migracji. Ich doświadczenia w Szkocji nie są jednakowe i zależą od takich czynników, jak pochodzenie etniczne, religia czy bariery systemowe.Co więcej, poprzez naszą prace w ramach programu osiedleńczego UE (ang. EU Settlement Scheme (EUSS)), wspieramy również obywateli państw trzecich (ang. TCN), których pozwolenie na pobyt zależy od związków i relacji z obywatelami UE, EOG lub Szwajcarii. Ze względu na tę zależność, oni również kształtują doświadczenia migrantów z UE w Szkocji, napotykając wiele takich samych barier jak niestabilność imigracyjna i trudności w dostępie do przysługujących im praw, zmagając się jednocześnie z dodatkowymi wyzwaniami charakterystycznymi dla ich statusu imigracyjnego.
Chociaż migranci, którym pomagamy, często zmagają się z podobnymi trudnościami jak Szkoci, czyli niskim wynagrodzeniem, niepewnością zatrudnienia czy trudnościami w dostępie do rynku mieszkaniowego – to napotykają oni również dodatkowe bariery. Trudności językowe, niezabezpieczony status imigracyjny, dyskryminacja i brak wiedzy o przysługujących im prawach sprawiają, że znajdują się w jeszcze bardziej niekorzystnej sytuacji. Ponadto, przebywanie z dala od najbliższej rodziny, przyjaciół i sieci wsparcia może dodatkowo przyczyniać się do pogłębiania izolacji i dalszych trudności.
Aby stworzyć integracyjną i sprawiedliwszą Szkocję, zrozumienie tych wyjątkowych doświadczeń ma kluczowe znaczenie. Słuchując głosów społeczności UE, możemy kształtować politykę i usługi, które lepiej posłużą wszystkim, tworząc społeczeństwo, w którym każda osoba, niezależnie od pochodzenia, będzie mogła się realizować.
Wzmacnianie głosów społeczności europejskich
Jesteśmy dumni, że możemy odgrywać aktywną rolę w zapewnianiu, że głosy społeczności europejskich są uwzględniane i brane pod uwagę przy kształtowaniu polityk i podejmowaniu decyzji. Większe organizacje, w tym organy rządowe, ośrodki badawcze i uczelnie, często zwracają się do nas o wsparcie w dotarciu do społeczności migrantów, z którymi współpracujemy. W odpowiedzi, pomagamy organizować grupy dyskusyjne w różnych językach, łącząc je z osobami, których doświadczenia i spostrzeżenia mogą wnieść znaczący wkład w konsultacje i badania.
Niekiedy również, nasza rola polega na aktywnym identyfikowaniu i docieraniu do osób, które naszym zdaniem mogłyby wnieść cenne spostrzeżenia. Na przykład, gdy prowadzone są badania lub konsultacje, oceniamy, czy któryś z naszych klientów lub członków społeczności będzie odpowiednią osobą do udziału, i zapraszamy ich do uczestnictwa
Nasza praca obejmuje wspieranie udziału w kluczowych konsultacjach, takich jak:
KONSULTACJE W SPRAWIE USTAWY O PRAWACH CZŁOWIEKA
Konsorcjum Praw Człowieka w Szkocji dwukrotnie zwróciło się do nas z prośbą o pomoc w zebraniu opinii społeczności europejskich
KONWENCJA NA RZECZ GODNEJ PRACY (ang. FAIR WORK CONVENTION) – KONSULTACJE DOTYCZĄCE BRANŻY HOTELARSKO-GASTRONOMICZNEJ
Pomogliśmy skontaktować pracowników branży z procesem konsultacji.
KONSULTACJE DOTYCZĄCE COVID-19 W SZKOCJI
Zostaliśmy zaproszeni do udziału, organizując i prowadząc rozmowy z migrantami z UE, aby ich doświadczenia zostały uwzględnione.
ZAPROSZENIE DO KONSULTACJI OBSERWATORIUM ANTYRASIZMU W SZKOCJI
W odróżnieniu od innych konsultacji, do których otrzymywaliśmy zaproszenie do współpracy, tym razem sami dostrzegliśmy znaczenie głosu społeczności europejskich w działaniach antyrasistowskich i proaktywnie pozyskaliśmy środki finansowe, na przeprowadzenie konsultacji związanych z tą kwestią.
Dzięki tym działaniom nawiązaliśmy zaufane relacje ze społecznościami migrantów, zdobywając umiejętność organizowania bezpiecznych spotkań, podczas których osoby z różnych środowisk mogą opowiedzieć o swoich doświadczeniach i wyrazić swoją opinię. Pomagamy również przekazywać te głosy dalej – do instytucji i osób tworzących polityki publiczne dbając o to, aby rzeczywiste doświadczenia migrantów miały wpływ na polityki i badania.
Wnioski z naszej pracy z migrantami z UE
Through years of providing dedicated support to vulnerable EU nationals, we have built a deep understanding of the challenges they face and the barriers they encounter. This hands-on experience has allowed us to identify key issues affecting migrant communities, leading to the development of several in-depth reports based on data gathered from our frontline casework.
We are committed to using this knowledge to drive positive change. We welcome opportunities to collaborate with researchers and policymakers who are seeking to better understand the migrant perspective on crucial topics such as access to public services, citizens’ rights, and promoting inclusion and diversity. By working together, we can help shape policies and practices that truly reflect the needs of our diverse communities.
Poniżej znajduje się kilka naszych raportów, przygotowanych na podstawie naszej codziennej pracy ze społecznościami migrantów. Uwaga: raporty dostępne są wyłącznie w języku angielskim.
Citizens Rights Project Link Service: Empowering European Migrant Communities: Preventing Poverty and Tackling Financial Trauma in Scotland [JANUARY 2025]
This report highlights the transformative impact of the Citizens Rights Project Link Service in supporting EU migrants and their families across Scotland. From August 2023 to December 2024, the service addressed critical issues such as financial hardship, systemic barriers, and complex challenges like housing disputes, Universal Credit appeals, and employment rights.
By providing multilingual, holistic support and bridging gaps in service provision, nearly 200 individuals have benefited from this service, either through direct support, queries addressed, or attending information sessions and workshops, and reached more than 37,000 people through awareness initiatives. The report showcases inspiring case studies, systemic challenges faced by migrants, and the need for sustained funding to continue empowering communities and preventing financial trauma. Read the full report to discover the difference we’re making and how you can support our mission.
Supporting EU migrants in Scotland: The Ongoing Impact of Brexit on Rights, Welfare, and Inclusion [NOVEMBER 2024]
This briefing provides a comprehensive analysis of the ongoing impact of Brexit on the rights, welfare, and inclusion of EU migrants in Scotland. It highlights the challenges faced by individuals navigating the EU Settlement Scheme (EUSS), accessing essential services, and combating misinformation and discrimination. Readers will gain insights into the work of the Citizens Rights Project (CRP), including its support for late EUSS applications, assistance with welfare and financial inclusion, advocacy for vulnerable migrants, and the broader implications of post-Brexit policies. The briefing underscores the urgency of addressing these issues to ensure the well-being and integration of EU nationals in Scotland.
Human Rights Consortium Scotland Response to the Scottish Government’s “A Human Rights Bill for Scotland: consultation” – MIGRANT FOCUS [October 2023]
This response is a report of the different views and experiences of community conversations of migrants to contribute to the development of the Human Rights Bill for Scotland, in the hope that the Scottish Government can take into account their lived experience in relation to their human rights and in accessing the services providing these to shape the Human Rights Bill and its implementation. These community conversations initially focused on access to information, advice and advocacy; accessing public services; and on access to justice or complaints procedures and remedies when human rights are not met. Conversations grew branches into several other topics and themes of the consultation questions.
Scottish Human Rights Bill Consultation – Lived Experiences of EU migrants in Scotland [October 2023]
The Citizens Rights Project conducted a series of four discussions in September, specifically engaging with EU migrants. These conversations were undertaken to gather insights and information to contribute to a report by the Human Rights Consortium Scotland. This report was then submitted as part of the consultation process regarding the new Human Rights Bill for Scotland. This report do not encompass any analytical or reflective examination of the responses received. Instead, they faithfully reproduce the experiences, ideas, and comments shared by the participants.
Report analysis on late applicants to the EU Settlement Scheme supported by Citizens Rights Project advisers [January 2023]
This report gathers case studies of late applicants to the EU Settlement Scheme and the barriers and vulnerable situations some people face when submitting an application. It highlights that in most cases late applicants are eligible to apply and that people tends to submit more than one application because they struggle with the process, rather than because they want to trick the system.
Citizens Rights Project – Our experience providing EU Settlement Scheme outreach and support after the deadline [August 2022]
In July 2020, Citizens Rights Project produced the document “EU Settlement Scheme: Citizen Report”1, to respond to the Independent Chief Inspector of Borders and Immigration (ICIBI) call for evidence to make recommendations to the Home Secretary regarding the EU Settlement Scheme overall governance, efficiency and communication.
This report looks back to that document to analyse whether the issues identified, and the recommendations made are still relevant today.
A physical proof for EU citizens with pre-settled or settled status: findings of the survey [April 2022]
On 16th November 2021 we launched the survey “Would EU citizens benefit from a physical proof of their pre-settled or settled status?”. This report gathers the findings of the 717 responses received to conclude that citizens with pre-setttled and settled status in Scotland want a physical proof of their immigration status on top of their digital profile. It also includes information about the reasons behind that demand and issues faced by EU migrants and their family members due to the lack of physical evidence.
You can read a summary of the report here.
Manifiesto conjunto sobre la pérdida de derechos tras el Brexit [Nov 2021]
A paper on the situation and issues faced by the Spanish community in the UK after Brexit put together by several organisations and immigration experts across the four nations, including the Citizens Rights Project. This paper also include recommendations. It has been shared with authorities from the Spanish State in Spain and the UK.
Human Rights For All: Some Recommendations for the Scottish Human Rights Bill on Protecting migrants’ human rights [October 2021]
The new report ‘Human Rights for All: Some recommendations for the Scottish Human Rights Bill on protecting migrants’ human rights‘ is now available. This was part of a project coordinated by the Human Rights Consortium Scotland, aimed to exploring what is necessary to ensure that the upcoming enhanced Scottish human rights framework improves the realisation of rights for people who have migrated to Scotland. Citizens Rights Project was one of the organisations consulted for this report. We held conversations with migrant communities in Spanish, Italian, Romanian and Polish. These fed some of the conclusions and recommendations included in this report. You can access the full report in the link at left hand side of the page, or read a summary here.
Asking some important questions: A collation of Scottish Civil Society Questions for UK and Scottish Governments after UK Withdrawal from the EU [September 2021]
The Citizens Rights Project has joined other Scottish civil society organisations in Scotland to help in the collation of questions for UK and Scottish Government after UK withdrawal from the European Union. In particular, we have helped with questions related to the protection of EU citizens.
This report provides a useful summary of these key concerns that should inform future work amongst, and with, Scottish civil society on the impacts of the UK’s withdrawal from the EU.
It was coordinated and written by Human Rights Consortium Scotland and the Scottish Universities Legal Network on Europe (SULNE) as part of their partnership Civil Society Brexit Project, funded by The Legal Education Foundation.
Issues with the EU Settlement Scheme and EU citizens’ rights report
[June 2021]
A report about the difficulties and issues that EU citizens could face after the deadline to apply to the EU Settlement Scheme on June 30, 2021.
EU citizens’ access to welfare benefits and pensions
[March 2021]
Research briefing on access to welfare benefits and pensions for EU citizens with pre-settled and settled status prepared by Nina Miller Westoby, a socio-legal researcher based at the University of Glasgow.
This paper addresses a number of questions relating to the welfare benefits and pension entitlements of European Union citizens who began living in Scotland (or the UK) before the end of the transition period (31 December 2020) and who continue to live here. The Withdrawal Agreement (WA) governs the rights of this group of Union citizens.
EU Settlement Scheme: Citizen Report [July 2020]
We submitted the report EU Settlement Scheme: Citizen Report to the Chief Inspector of Borders and Immigration (ICIBI) at the end of July 2020, in response to their “call for evidence”, which will make recommendations to the Home Secretary Regarding the EUSS overall governance, efficiency and communication.
We investigated the experiences of EU nationals when applying for the EUSS and reported on our findings, as wells as concerns, recommendations and needs when raising awareness online and face-to-face around Scotland, among citizens, but also representatives, local authorities and third sector organisations.
This report describes the findings of that exercise, which were obtained via a combination of direct communication and an online survey ‘Let’s Settle This’. It gives valuable insight into how participants have experience the EUSS, some of whom are vulnerable or have faced challenges due to a lack of service provision or awareness of those challenges.
EU Settled Status: lessons from Scotland [June 2019]
The insights from this paper derive from the work undertaken by the Citizens Rights Project in Scotland between February 2018 and April 2019.
The Citizens Rights Project was launched in February 2018 and was initially funded by the European Commission Representation in Scotland (February-May and September-October 2018), and next by the Scottish Government (September-December 2018). The project aims at raising awareness of EU citizens’ rights after Brexit and delivers information and advice on these through public events in various parts of Scotland.
Brexit and EU citizens’ in Scotland: Impacts, challenges and support needs [January 2019]
What support do EU citizens in Scotland need to deal with Brexit? What challenges related to Brexit do they and those working with them currently face? To what extent are they aware of their rights post-Brexit? What longer term challenges but also opportunities do EU Citizens in Scotland expect in result of Brexit?
To help answer these questions we launched a research project. It involved community consultations and focus group discussions on issues raised by Brexit and the resultant longer term opportunities and challenges for EU27 citizens in Scotland. The preliminary report was presented to central and local government, other key decisions makers, and to Scotland’s civic society more generally, who contributed to the research on an event on 10.12.2018 in Edinburgh.
The study was led by Dr. Paulina Trevena, an experienced researcher who specialises in EU migration to the UK and Scotland.